Komu roboty zabiorą miejsca pracy?

Zmiany zachodzące na rynku pracy w krajach rozwiniętych bardzo silnie oddziałują na strukturę społeczną. Czasy, kiedy można było podobne procesy powstrzymywać, dawno jednak już minęły. Teraz można się jedynie do nich umiejętnie dostosować. Tylko jak?

Historia pełna jest przykładów, kiedy władze hamowały postęp ze względu na obawę o jego skutki społeczne. Cesarz Tyberiusz kazał zabić człowieka, który przedstawił mu wynalazek nietłukącego się szkła. Jeden z jego następców – Wespazjan – okazał się bardziej litościwy dla innowacyjnych poddanych, choć określenie go entuzjastą innowacji byłoby przesadą. Gdy zaproponowano mu nowatorską metodę transportu kamiennych kolumn do Rzymu, nie wyraził zgody na jej wprowadzenie, tłumacząc to tym, że pozbawiłaby ona pracy tysiące najbiedniejszych poddanych. Z kolei półtora stulecia później, gdy William Lee przedstawił Elżbiecie I swój, jak mu się wydawało wtedy, przełomowy wynalazek, reakcja monarchini także nie była entuzjastyczna. Nie tylko nie zgodziła się na przyznanie mu patentu na automatyczną maszynę dziewiarską, ale także zgromiła go słowami: „Mierzysz wysoko mistrzu Lee. Rozważ, jaki wpływ twój wynalazek mógłby mieć na moich biednych poddanych. Na pewno doprowadziłby ich do ruiny, pozbawiając zatrudnienia tak, że zostaliby żebrakami”.

Wbrew pozorom taka postawa z punktu widzenia władców była racjonalna. Z jednej strony bowiem autentycznie bali się, że część społeczeństwa na skutek innowacji zubożeje, z drugiej (co rzadziej przyznawali) obawiali się, że obywatele wzbogaceni na nowych technologiach mogą odebrać im siłę ekonomiczną, a z nią polityczne wpływy. O ile pierwszy problem ma charakter krótkookresowy, o tyle drugi często prowadzi do rewolucji skutkującej utratą władzy. Na szczęście począwszy od rewolucji angielskiej z 1688 roku kolejne kraje świata zaprzestawały powstrzymywania postępu technologicznego, co utorowało drogę rewolucji przemysłowej i bezprecedensowemu wzrostowi dobrobytu. Wyzwanie mistrza Lee jednak powraca w coraz to innych formach.

Czas komputerów

Od lat 80-tych w USA, a stopniowo także w innych krajach zaczęto masowo używać w różnych gałęziach gospodarki roboty i komputery. Znalazły one zastosowanie nie tylko w produkcji, ale także w sprzedaży, marketingu czy administracji. Wiele zawodów straciło rację bytu lub kompletnie zmieniło swoją formę. Za tym poszła oczywiście utrata dotychczasowych miejsc pracy. Nie zaowocowało to wprawdzie trwałym wzrostem bezrobocia, jednak wiele osób doświadczyło spadku lub stagnacji dochodów. Kogo najbardziej dotknęły zmiany i kogo dotkną w przyszłości?

Odpowiedzi na te pytania można udzielić, zastanowiwszy się, jakie prace mogą wykonywać komputery. Jeżeli bowiem maszyna jest w stanie coś robić, pozostaje jedynie kwestią czasu, kiedy zacznie robić to taniej niż człowiek. Na problem zawodów podatnych na „zniknięcie” ciekawe światło rzuca niedawno wydane przez amerykański think-tank Third Way opracowanie „Dancing with Robots”. Jego autorzy wskazują, że by zadanie mógł wykonać komputer, spełnione muszą zostać dwa warunki. Po pierwsze, warunek informacyjny: informacja konieczna do wykonania zadania musi być możliwa do zebrania w formie zdatnej do przerobu przez maszynę. Po drugie, warunek przetwarzania: proces przetwarzania informacji konieczny do wykonania zadania musi dać się zapisać w formie reguł.

Choć wraz ze wzrostem mocy obliczeniowych i wymyślaniem nowych algorytmów, coraz więcej zadań spełnia powyższe warunki, wciąż pozostało wiele takich, które prawdopodobnie długo jeszcze będą zarezerwowane dla człowieka. Weźmy choćby warunek informacyjny, który wydaje się prostszy do spełnienia. Zebranie informacji potrzebnych do wykonania prostego manualnego zadania, z którym ludzki mózg radzi sobie znakomicie, koordynując wzrok i ruch ciała, przekracza możliwości dzisiejszych robotów. Z tego powodu takie zawody jak mechanik samochodowy, masażysta czy dentysta, wymagające precyzji manualnej będą z nami jeszcze długo. Rola maszyn jest w nich przede wszystkim wspomagająca – sterowanie zarezerwowane jest dla człowieka.

Trudno nie zauważyć, że warunek informacyjny i warunek przetwarzania są ze sobą ściśle powiązane. Jeżeli bowiem udaje się w końcu umieścić w pamięci komputera odpowiednią ilość informacji potrzebnych do wykonania zadania, to często okazuje się, że jest ona na tyle znacząca, że problemem nie do rozwiązania staje się ich przetwarzanie. Tymczasem ludzki mózg z przetwarzaniem radzi sobie w sposób nadzwyczaj dobry, gdyż oprócz prostych reguł stosuje także nieustrukturowane metody oparte m. in. na skojarzeniach. Przewaga człowieka najlepiej odzwierciedla się w operowaniu językiem. Mimo iż ostatnio nastąpił olbrzymi postęp w rozpoznawaniu mowy, to komputery ani nie mówią, ani nie rozumieją, co się do nich mówi. Jedynie reagują lepiej lub gorzej na polecenia głosowe.

Druga rewolucja w fabryce Forda

Istnienie wielu obszarów, w których ludzkiej pracy nie da się zastąpić, jest sporym pocieszeniem, jednak trzeba nauczyć się także w nich sobie radzić, gdyż upowszechnienie się maszyn zmienia sposób wykonywania pracy. Tych zaś, którzy nie potrafią odnaleźć się ani w profesjonalnych zawodach nieosiągalnych dla komputerów, ani we współpracy z maszynami, czekają proste fizyczne prace. Tych wprawdzie także roboty nie potrafią jeszcze wykonywać, ale chętnych do ich wykonywania robi się niestety zbyt dużo, dlatego pensje w usługach takich jak fryzjerstwo, gastronomia, opieka, sprzątanie, itp. są niskie. Problem ten zapowiada interesujący przypadek opisywany w „Dancing with Robots”.

Pod koniec lat 70-tych Ford zaczął instalować w swoich samochodach elektroniczny wtrysk paliwa. Wywołało to szereg problemów związanych z naprawami gwarancyjnymi. Nie wynikły one bynajmniej z nadmiernej awaryjności nowych systemów, tylko z trudnościami mechaników z radzeniem sobie z nowym sprzętem, którego działania zupełnie nie rozumieli. Kierownictwo zdecydowało więc o przeprowadzeniu szkoleń i wydaniu certyfikatów uprawniających do wykonywania napraw silników Forda. Niestety połowa mechaników, którzy usiłowali uzyskać te uprawnienia nie była w stanie zdać egzaminu. Do tej pory bowiem uczyli się w praktyce od swoich kolegów, jak dokonywać napraw. Konieczność zmierzenia się z podręcznikami i elektroniczną diagnostyką okazała się dla wielu barierą nie do przekroczenia.

Przypadek ten ilustruje, jak rośnie na znaczeniu operowanie abstrakcyjną wiedzą, która pozwala lepiej dostosowywać się do nowych okoliczności, w tym konieczności współpracy z maszynami. Jak wspomniałem, przekłada się to wprost na zarobki pracowników. O ile jeszcze w 1980 roku w USA czterdziestolatek z dyplomem wyższej uczelni zarabiał tylko o 26% więcej niż jego odpowiednik bez dyplomu, to w 2009 roku jego przewaga wzrosła do 84%. Co więcej osoby bez wyższego wykształcenia doświadczyły w USA stagnacji lub nawet – jak w przypadku mężczyzn – spadku realnych dochodów.

Polska z pozoru wydaje się być zabezpieczona przed tym zjawiskiem. Czyż nie możemy się pochwalić jednym z najwyższych na świecie odsetków absolwentów studiów wyższych? Niestety sprawa nie jest taka prosta. W Polsce udało się przede wszystkim podnieść wskaźnik. Tymczasem nie liczy się, ile osób jest na studiach, tylko ile osób jest w stanie przyswajać przekazywaną na nich wiedzę. O tym ostatnim decyduje zaś posiadanie niezbędnych umiejętności podstawowych. Te zdobywa się na wcześniejszym etapie edukacji oraz w domu.

Amerykańskie badania pokazały na przykład, że różnorodność słownictwa, jakie słyszy dziecko w pierwszych dwóch latach życia ma bardzo duże znaczenie dla jego dalszego rozwoju, tworząc pożyteczne konteksty i powiązania znaczeniowe. O ile w tej sprawie rola rodziców jest decydująca, to umiejętności czytania ze zrozumieniem oraz logicznego i matematycznego rozumowania nabywane są głównie dzięki szkole. Międzynarodowe porównania wyników uczniów szkół średnich wcale nie napawają optymizmem. Polska znajduje się w nich w połowie stawki, wyprzedzając wprawdzie kraje rozwijające się, jednak pozostają mocno w tyle za liderami takimi jak Finlandia, Korea Południowa czy nawet Czechy. Poprawa funkcjonowania systemu szkolnictwa jawi się więc jako główna droga „ucieczki do przodu” przed robotami. Mam nadzieję, że nowa minister edukacji zdaje sobie sprawę jak wielka ciąży na niej odpowiedzialność.

Maciej Bitner
Główny Ekonomista Wealth Solutions
Kontakt dla mediów:
Piotr Suchodolski, piotr.suchodolski@wealth.pl
tel. kom. 512 965 658
 

Powyższy tekst stanowi wyraz osobistych opinii i poglądów autora i nie powinien być traktowany jako rekomendacja kupna bądź sprzedaży papierów wartościowych.

Dodano: 2013-12-02 09:19:47

Przejdź do archiwum komentarzy



Komentarze użytkowników: - Dodaj komentarz

Autor: AleksandrGadiaJN
2019-04-22 02:53:40

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: Ava
2019-04-20 14:19:10

We work together iqvia wallpaper Happy birthday to you, happy birthday to you, happy birthday... Vanity Fair! Supermodel Kate Upton channels her inner Marilyn Monroe for the upcoming issue of Vanity Fair, celebrating the magazine's 100th year. It seems the blond bombshell has a lot to celebrate herself, having recently earned the prestigious title of Model of the Year. It's not hard to see why. The 21-year-old Sports Illustrated cover girl will be honored at the 10th annual Style Awards, which kicks off New York Fashion Week.
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: AbigaillonYD
2019-04-20 07:49:20

Get More Information why not try these out why not try these out
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: Buddy
2019-04-19 14:43:44

I'd like to cancel a cheque xnxx For the calendar years 2011 and 2012, including some costs from the superstorm that inundated parts of the New York and New Jersey coast, the total price tag was $188 billion. Private insurance, individuals and businesses paid for damages not addressed by federal disaster aid.
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: HannahlonTE
2019-04-19 12:11:18

have a peek at this web-site check here check this link right here now
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: OlivialonPD
2019-04-19 08:27:48

More about the author check over here pop over to these guys
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: MadisonPiepeZS
2019-04-18 08:15:11

tescos opening times tesco hereford tesco rugby this page post office watford aldi larkman lane norwich lidl blackwater
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: PatrickDoomeID
2019-04-17 13:13:03

slut arab arab woman arabs chick
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: EmmaPiepeKQ
2019-04-17 10:37:20

ikea opening times cardiff ilford post office opening times asda irvine mothercare ancoats bookers rochester opening times fosse park opening times natwest cheltenham
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: gmfoxrwxadp
2019-04-17 00:24:35

KREoPV epnvsmnfryjb, [url=http://bxhksjructtj.com/]bxhksjructtj[/url], [link=http://xmqkwwqfijhm.com/]xmqkwwqfijhm[/link], http://wsrvmfugyqhs.com/
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: -1
Autor: EmilyPiepeDY
2019-04-16 16:15:35

maplin opening times homebase bristol wickes worthing read more waitrose willerby post office wolverhampton asda omagh
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 1
Autor: JakeDoomeMH
2019-04-15 23:45:52

slut arabarab sex arab sex arab woman
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: MiguelDoomeJS
2019-04-15 21:04:06

slut arab arab sex slut arabarab sex
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 1
Autor: SebastianspaniOC
2019-04-15 09:31:00

يوم الطفل فاذا الذي بينك وبينه عداوة الاتحاد يوم الطفل خسوف القمر اليوم يوم الطفل جريدة الاتحاد العراقية
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: BlakespaniXF
2019-04-14 04:11:15

جريدة الاتحاد العراقية خسوف القمر اليوم يوم الطفل نبضات القلب اقل من الفارس الاسود الفارس الاسود فاذا الذي بينك وبينه عداوة
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: -1
Autor: JessespaniMD
2019-04-14 04:11:14

الاتحاد اجازة عيد الفطر سكس اكراد سوريا website الرجل الاخر جريدة الاتحاد العراقية نبضات القلب اقل من
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: IgnatSeFSU
2019-04-12 19:28:22

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: ZinoviySeFBX
2019-04-11 11:26:39

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 1
Autor: IvanSeFPY
2019-04-11 11:26:37

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 1
Autor: ZaharlydayVV
2019-04-09 07:52:44

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: EvdokimHawOL
2019-04-07 15:34:25

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: -1
Autor: EgorHawHH
2019-04-07 08:17:24

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 1
Autor: aszqigpf
2019-04-05 18:05:34

9P192K xzxyjllsfafq, [url=http://bnllvvvaotps.com/]bnllvvvaotps[/url], [link=http://qrfhxezubjgn.com/]qrfhxezubjgn[/link], http://xajlhsfcuuqv.com/
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: EvgeniysuegoLH
2019-04-05 09:51:22

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: JacktagFZ
2019-04-02 08:59:12

Prednisone Prednisone buy Prednisone buy Prednisone Prednisone online
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 3
Autor: DenislamZC
2019-03-30 18:33:19

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 3
Autor: DaniillamMN
2019-03-30 16:27:37

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: GrigoriylamAH
2019-03-29 11:17:21

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: -2
Autor: vtntoxvhl
2019-03-25 14:19:31

S2Sf2W adfcaffbiwmp, [url=http://vntnughgamvh.com/]vntnughgamvh[/url], [link=http://rhsxhrnozjgm.com/]rhsxhrnozjgm[/link], http://gjmihlmrktcn.com/
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: oogfddh
2019-03-25 14:03:26

ME8Jye scyaxqfnbbsy, [url=http://mvgdgvgjxici.com/]mvgdgvgjxici[/url], [link=http://hjjnjtqbaxlm.com/]hjjnjtqbaxlm[/link], http://shwmixryyoro.com/
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 2
Autor: rovkouac
2019-03-25 14:02:38

UpRegL hqccuuoxmoiq, [url=http://qopzfnjxiiqd.com/]qopzfnjxiiqd[/url], [link=http://afalpcwbsfnf.com/]afalpcwbsfnf[/link], http://wcbvcuasnsqs.com/
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 1
Autor: EvanReushKW
2019-03-24 08:12:14

buy allegra d 24 hour online where to buy allegra in hong kong buy allegra buy allegra antihistamine can you buy allegra over the counter buy allegro 2 reformer
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 1
Autor: AidanReushEF
2019-03-23 03:47:28

can you buy allegra in canada can you buy allegra over the counter where to buy allegra d over the counter allegra to buy allegra buy online uk buy raquel allegra
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: EvanReushKW
2019-03-23 01:03:57

buy allegra medicine can you buy allegra with fsa where to buy cheap allegra allegra 120 buy buy allegra 120 mg can i buy allegra online
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 2
Autor: GeorgiylagWQ
2019-03-21 07:55:35

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 2
Autor: GennadiymutWK
2019-03-20 11:19:41

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: -1
Autor: GavriilmutLJ
2019-03-19 01:15:26

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 2
Autor: ConnortizBQ
2019-03-17 09:31:54

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: VyacheslavVoispEX
2019-03-17 09:14:34

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 1
Autor: VsevolodbewHS
2019-03-16 09:04:05

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: -2
Autor: RobertDrownED
2019-03-15 18:18:19

missalexapearl taking 3 loads pornodump fotzenduft und mannerschweiss suzie slut anal eliana vs kimberly aaron portagloryhole alice leroy xxx
Odpowiedz
Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: ThomastizXL
2019-03-15 16:05:27

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: -2
Autor: VladislavbewDL
2019-03-14 22:59:54

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: ViktorkefHJ
2019-03-13 07:06:32

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: -1
Autor: ValentinUtivaUD
2019-03-12 22:13:00

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: VasiliykefRG
2019-03-11 16:24:46

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: VadimUtivaMT
2019-03-11 13:21:20

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 0
Autor: VitaliyInsopYF
2019-03-11 07:59:05

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 1
Autor: ValeriykefEO
2019-03-10 01:25:48

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 1
Autor: BorisUtivaAI
2019-03-09 07:20:23

Oceń wypowiedź:
Plus Pozytywnie
Minus Negatywnie

Ocena: 1

Dodaj komentarz: