Rynek kapitałowy

Komisja Nadzoru Finansowego

Komisja Nadzoru Finansowego rozpoczęła działalność w dniu 19 września 2006 r. z dniem wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym, przejmując zadania zniesionej przepisami ww. ustawy Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych oraz Komisji Papierów Wartościowych i Giełd.
Komisja Nadzoru Finansowego sprawuje nadzór nad rynkiem, tzn. m.in. nad podmiotami prowadzącymi działalność na rynku kapitałowym, jak: firmy inwestycyjne, emitenci dokonujący oferty publicznej, fundusze inwestycyjne, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, spółki prowadzące rynek regulowany oraz giełdy towarowe, spółka prowadząca depozyt papierów wartościowych, banki powiernicze i inne podmioty wymienione w Ustawie o nadzorze nad rynkiem kapitałowym.

Zadania Komisji:

  1. podejmowanie działań służących prawidłowemu funkcjonowaniu rynku kapitałowego;
  2. sprawowanie nadzoru nad działalnością podmiotów nadzorowanych oraz wykonywaniem przez te   podmioty obowiązków związanych z ich uczestnictwem w obrocie na rynku kapitałowym;
  3. podejmowanie działań edukacyjnych i informacyjnych w zakresie funkcjonowania rynku kapitałowego;
  4. wykonywanie innych zadań określonych ustawami;
  5. przygotowywanie projektów aktów prawnych związanych z funkcjonowaniem rynku kapitałowego.

 

Celem nadzoru jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania tego rynku kapitałowego, w szczególności bezpieczeństwa obrotu oraz ochrony inwestorów i innych jego uczestników, a także przestrzegania reguł uczciwego obrotu.
Nadzór nad działalnością KNF sprawuje Prezes RM.


Giełda Papierów Wartościowych

Prowadzeniem rynku regulowanego, a także alternatywnego systemu obrotu zajmuje się spółka akcyjna Skarbu Państwa – Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.

Celem spółki jest:

  1. Organizowanie publicznego obrotu papierami wartościowymi.
  2. Promowanie obrotu papierami wartościowymi.
  3. Upowszechnianie informacji związanych z tym obrotem.

Zasady działania Giełdy określają obok Ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, Statut Giełdy oraz jej regulamin.


NewConnect - rynek dla innowacyjnych firm

NewConnect to nowa (działa od 30 sierpnia 2007 r.), zorganizowana przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie, platforma finansowania i obrotu dla młodych spółek o wysokim potencjale wzrostu, które z innowacyjności (produktów, usług, procesów biznesowych) chcą uczynić swoją największą przewagę konkurencyjną. NewConnect jest rynkiem akcji, opartym na alternatywnym systemie obrotu prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.
NewConnect powstał z myślą o młodych, dynamicznych firmach, którym zastrzyk kapitału da szansę wykorzystania potencjału tkwiącego w ich innowacyjności, a w efekcie możliwość rozwoju uwieńczonego awansem do grona dużych i wartościowych przedsiębiorstw.


Centralna Tabela Ofert

Jest to rynek pozagiełdowy, którego podmiotem prowadzącym jest MTS-CeTO Spółka Akcyjna. Rynek pozagiełdowy przeznaczony jest dla papierów wartościowych, które nie mają szans na notowanie na giełdzie, np.: obligacje emitowane przez gminy czy też akcje spółek nie spełniających surowych warunków dopuszczenia do obrotu giełdowego.

Dwa podstawowe zadania MTS-CeTO to:

  1. Wspomaganie rozwoju małych, dynamicznych spółek o stosunkowo krótkiej historii, mających dobre perspektywy rozwoju, poszukujących środków na rozszerzenie skali działalności,
  2. Budowanie publicznego rynku obligacji komunalnych i korporacyjnych oraz rynku dla przedsiębiorstw użyteczności publicznej.


Krajowy Depozyt

Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych SA jest podmiotem bez którego niematerialny obrót papierami wartościowymi jest praktycznie niemożliwy. W jego rejestrach znajdują odzwierciedlanie wszystkie transakcje zawierane na rynku, a także zmiany cech papierów wartościowych i emisji. Przechowywanie papierów wartościowych i dokonywanie rozliczeń zawartych transakcji odbywa się w formie zapisów komputerowych, co wynika z dematerializacji papierów wartościowych.


Domy maklerskie

A także banki prowadzące działalność maklerską oraz podmioty zagraniczne prowadzące działalność maklerską w Polsce, to – zgodnie z ustawą – instytucje mogące wykonywać działalność maklerską.
Podstawowym aktem prawnym regulującym funkcjonowanie domów i biur maklerskich na terytorium Polski jest ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowym (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 49, poz. 447).
Prowadzenie działalności maklerskiej wymaga uzyskania zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego.
 

W myśl ustawy działalność maklerska obejmuje wykonywanie czynności polegających m.in. na:
  1.  przyjmowaniu lub przekazywaniu zleceń nabycia lub zbycia:
       • zbywalnych papierów wartościowych,
       • niebędących papierami wartościowymi instrumentów rynku pieniężnego,
       • niebędących papierami wartościowymi tytułów uczestnictwa w instytucjach zbiorowego inwestowania,
       • niebędących papierami wartościowymi finansowych kontraktów terminowych, umów forward dotyczących stóp procentowych, swapów akcyjnych,
         swapów na stopy procentowe, swapów walutowych,
       • niebędących papierami wartościowymi opcji na którykolwiek z instr. finansowych lub na stopy procentowe albo kursy walut, lub opcji na takie
          opcje
 2.  wykonywaniu zleceń, o których mowa w pkt 1, na rachunek dającego zlecenie,
 3.  nabywaniu lub zbywaniu na własny rachunek instrumentów finansowych, o których mowa w pkt 1,
 4.  zarządzaniu portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów  finansowych, o których mowa w pkt 1,
 5.  oferowaniu instrumentów finansowych, o których mowa w pkt 1,
 6.  świadczeniu usług w wykonaniu zawartych umów o subemisje inwestycyjne i usługowe lub zawieraniu i wykonywaniu innych umów o podobnym
      charakterze, jeżeli ich przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w pkt 1.

Dom maklerski wykonuje swoją działalność za pośrednictwem maklerów oraz doradców inwestycyjnych. Maklerem oraz doradcą może być osoba fizyczna, wpisana na listę maklerów lub doradców prowadzoną przez KNF.


Fundusze Inwestycyjne i Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych

Obok inwestorów indywidualnych uczestnikami rynku są również inwestorzy instytucjonalni. Należą do nich m.in. fundusze inwestycyjne, których celem jest lokowanie zebranych publicznie środków pieniężnych. Funduszem zarządza Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych. Zadaniem funduszy jest lokować jak najlepiej powierzone środki pieniężne w ściśle określone Ustawą o funduszach inwestycyjnych papiery wartościowe i prawa majątkowe.
Wyróżniamy fundusze tworzone jako: otwarte, specjalistyczne, zamknięte i mieszane.
Towarzystwo może zarządzać kilkoma funduszami inwestycyjnymi, proponując różne poziomy ryzyka w zależności od tego w jakie papiery wartościowe i instrumenty finansowe lokuje środki.

 

Źródło: KNF, GPW, NC, KDPW