LEKCJA 5

Wskaźnik hossy.

Procentowy wskaźnik hossy giełdy warszawskiej (Warsaw Stock Exchange Bullish Percent - WSE BP) utworzono na wzór istniejącego od lat i z powodzeniem stosowanego na rynku amerykańskim wskaźnika hossy giełdy nowojorskiej (NYSE Bullish Percent). Jest to podstawowy i najważniejszy wskaźnik stosowany w analizie technicznej metodą punktowo-symboliczną. Indeks ten został stworzony w 1955 roku przez A.W. Cohena, a udoskonalony przez E. Blumenthala.
Podstawową zaletą tego wskaźnika jest to, że pokazuje kiedy dokonać sprzedaży na rynku wzrostowym, a kiedy kupować w przypadku rynku spadkowego. Oczywiście nie jest to szklana kula, w której można zobaczyć przyszłość, ale wprawnemu analitykowi wskaźnik ten może dostarczyć wielu cennych informacji. Normalne trendy na wykresach takich indeksów, jak WIG czy TECHWIG, zawsze wskazują na rynek wzrostowy na szczycie i rynek spadkowy na dnie. Trendy na wykresach wskaźników rynkowych niezmiennie powodują, że niewprawni inwestorzy kupują na szczycie, a sprzedają na dnie.
 
Procentowy wskaźnik hossy giełdy warszawskiej ilustruje procentowy udział spółek, na których wykresach punktowo-symbolicznych zostały wygenerowane sygnały zakupu. Formacje sygnalizujące zakup zostały omówione wcześniej. Poprzez śledzenie wykresów punktowo-symbolicznych spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie i policzenie tych, na których wykresach wygenerowany został sygnał zakupu, a następnie podzielenie przez ogólną liczbę spółek branych pod uwagę, otrzymuje się wartość procentowego wskaźnika hossy giełdy warszawskiej (przy założeniu, że na żadnym wykresie nie pojawił się sygnał sprzedaży). Przyjmując założenie, że na GPW notowanych jest 100 spółek, z czego na wykresach 50 spółek wygenerowany został sygnał zakupu, wartość procentowego wskaźnika hossy wyniosłaby 50%. Aby dokonać zmiany kolumn na wykresie, stosuje się tą samą trzykratkową metodę odwrócenia wykorzystywaną w przypadku zwykłych wykresów, z tą tylko różnicą, że kratka ma wartość 2%, a osie poziome mają rozpiętość 0 – 100%. Gdy wzrasta wartość indeksu w kolumnie X, oznacza to, że na wykresach coraz większej ilości spółek pojawiły się sygnały zakupu. Zmiany w wartości indeksu mogą jedynie zachodzić wskutek pojawienia się sygnału zakupu wygenerowanego na wykresie danej spółki po raz pierwszy, a nie kolejnych sygnałów zakupu pojawiających się na wykresie tej samej spółki (podobnie jest z sygnałami sprzedaży). Jeśli na przykład kurs spółki ABC zacznie wzrastać po wcześniejszych spadkach i na wykresie zostanie wygenerowany sygnał zakupu, to będzie to pierwszy sygnał zakupu odnotowany na wykresie tych akcji. Kolejne pojawiające się sygnały zakupu nie będą brane pod uwagę. Jeżeli w ciągu tygodnia na wykresach 12 spółek wygenerowane zostaną nowe sygnały zakupu, natomiast na wykresach 10 spółek nowe sygnały sprzedaży, to przy założeniu obecności na giełdzie stu spółek, wynik netto zmian kursów w rozważanym tygodniu wyniesie 2%, co będzie pozwalało na dodanie kolejnego znaku X, jeśli w tym momencie znajdujemy się kolumnie krzyżyków. Aby przejść z kolumny X do kolumny O, potrzebne będzie trzykratkowe odwrócenie, co w tym przypadku wyniesie 6% (tak samo będzie w przypadku przejścia z kolumny O do kolumny X).

wykres WSE BP

 
Poziomy ryzyka w procentowym wskaźniku hossy giełdy warszawskiej WSE BP.

W procentowym wskaźniku hossy giełdy warszawskiej, podobnie jak w  NYSE Bullish Percent, występuje sześć poziomów ryzyka, podobnych do znaków sygnalizacji świetlnej. Twórca procentowego wskaźnika giełdy nowojorskiej, A. W. Cohen, uważał, że jeśli indeks wzrasta w kolumnie X i znajduje się powyżej poziomu 50%, to mamy do czynienia z rynkiem wzrostowym. I odwrotnie, jeśli indeks spada w kolumnie O i znajduje się poniżej poziomu 50%, oznacza to rynek spadkowy. Earl Blumenthal udoskonalił ten indeks i wyróżnił sześć poziomów ryzyka:

  1. sygnał wzrostu,
  2. potwierdzenie wzrostu,
  3. korekta wzrostu,
  4. sygnał spadku,
  5. potwierdzenie spadku,
  6. korekta spadku.


Rynek sygnału wzrostu.

Ten rodzaj rynku pojawia się wówczas, gdy na wykresie procentowego wskaźnika hossy dokonuje  się odwrócenie w górę do kolumny X z poziomu poniżej 30%. Poziom 30%  nie musi być koniecznie przekroczony. Na poziomie 30% i nawet niższym wiele papierów wartościowych osiąga swoje minima cenowe. Dokonane odwrócenie w górę sugeruje, że większość minimów została już osiągnięta i wzrost jest bardzo prawdopodobny. Można w tym miejscu zająć pozycję długą na rynku, wskazana jest jednak ostrożność.

  

 

 

 

Rynek potwierdzający wzrost.

Jest to najsilniejszy z rynków, więc działania inwestycyjne na nim powinny być agresywne. Występuje on wówczas, gdy na wykresie procentowego wskaźnika hossy wygenerowany zostanie sygnał zakupu w postaci podwójnego szczytu (rys. 3.22). Ważna jest w tym miejscu ocena relatywnej pozycji indeksu na wykresie. Potwierdzenie wzrostu przy poziomie 70% powoduje umieszczenie indeksu w obszarze wykupienia, natomiast potwierdzenie zakupu przy poziomie 30% daje wyraźny sygnał do niezwłocznego dokonania zakupu. Właściwą dla potwierdzenia wzrostu będzie wartość indeksu oscylująca wokół 50%.
Rynek korekty wzrostu.
Rynek rozpoczyna fazę korekty ostatnich wzrostów. Faza korekty charakteryzuje się 6-procentowym odwróceniem w dół z poziomu potwierdzonego wzrostu, które ma miejsce poniżej 70%, lub też powyżej 70%, ale bez przebicia tego krytycznego poziomu. Trend wzrostowy zostanie jednak prawdopodobnie podjęty na nowo. Rynek „łapie drugi oddech”, a powrót do kolumny X zmienia poziom ryzyka na potwierdzenie wzrostu.

 

 

Rynek korekty wzrostu.

Rynek rozpoczyna fazę korekty ostatnich wzrostów. Faza korekty charakteryzuje się 6-procentowym odwróceniem w dół z poziomu potwierdzonego wzrostu, które ma miejsce poniżej 70%, lub też powyżej 70%, ale bez przebicia tego krytycznego poziomu. Trend wzrostowy zostanie jednak prawdopodobnie podjęty na nowo. Rynek "łapie drugi oddech", a powrót do kolumny X zmienia poziom ryzyka na potwierdzenie wzrostu.

 

 

 

Rynek sygnału spadku.

Kiedy procentowy wskaźnik hossy spada na wykresie poniżej poziomu 70%, nie przebijając przy tym poziomu poprzedniego dna, pojawia się sygnał spadku, który sugeruje, że rynek znajduje się w fazie korekty. Najczęściej powoduje to spadek procentowego wskaźnika hossy do poziomu 50% lub mniej. Ponowne odwrócenie do kolumny X  nada rynkowi status potwierdzenia wzrostu. Może się jednak zdarzyć, że wskaźnik będzie nadal poruszał się w dół w kolumnie O. Należy wówczas zabezpieczyć swoje pozycje i stosować raczej strategię defensywną.

 

 


Rynek potwierdzenia spadku.

Wykres procentowego wskaźnika hossy giełdy warszawskiej przebija poziom poprzedniego dna. Nigdy nie należy poddawać w wątpliwość pojawienia się tego rodzaju sygnału. Najważniejsza przy ocenie poziomu ryzyka związanego z zaobserwowanym spadkiem jest pozycja indeksu na wykresie. Potwierdzenie spadku przy poziomie 30% nie jest tak niebezpieczne, jak potwierdzenie spadku przy 70%.

 

 

 
Rynek korekty spadku.

Rynek korekty spadku wskazuje na krótka przerwę w trendzie spadkowym, w trakcie której papiery wartościowe odrobią nieco strat. Aby można było mówić o tego rodzaju rynku, musi nastąpić na wykresie wskaźnika hossy 6-procentowe odwrócenie w górę do kolumny X z poziomu powyżej 30%, bowiem gdyby taka sytuacja miała miejsce na poziomie 30% lub poniżej, mielibyśmy do czynienia z sygnałem wzrostu. Poziom 30% ma bardzo ważne znaczenie. W przypadku rozpoczęcia inwestycji na rynku korekty spadku należy ustalić punkt jej obrony, ponieważ istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że szybko pojawi się znowu status potwierdzenia spadku, tj. odwrócenie w dół do kolumny O.

 

 

 

  Źródło: Thomas J. Dorsey "Wykresy punktowo-symboliczne"; Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 1998r.